Cách Chọn Thiết Bị Chống Sét Lan Truyền Cho Hệ Thống Điện

Sét có thể gây thiệt hại về người, của cải và vật chất. Do đó các thiết bị chống sét là điều cần có để giảm thiểu thiệt hại. Hơn hết việc tiến hành kiểm tra thiết bị chống sét lan truyền cần tiến hành thường xuyên theo quy định pháp luật. Nhằm đảm bảo các thiết bị hoạt động ổn định, bảo vệ con người và tài sản công trình ở mức cao nhất. Bài viết này sẽ giúp bạn trang bị các kiến thức và cách chọn thiết bị chống sét lan truyền hợp lý.

Vì sao phải dùng thiết bị chống sét lan truyền

Sét là hiện tượng phóng điện trong khí quyển, tia sét có thể di chuyển với tốc độ 36.000 km/s vì sét là sự di chuyển của các ion những hình ảnh của sét là do dòng plasma phát sáng tạo ra, vì vậy chúng ta có thể nhìn thấy nó trước khi nghe tiếng động vì tiếng động chỉ di chuyển với tốc độ 1.230 km/h trong điều kiện bình thường của không khí, còn ánh sáng đi được 299.792 km/s.

Nhiệt độ của sét đạt tới 30.000 °C, gấp 20 lần nhiệt độ cần thiết để biến cát silica thành thủy tinh (chỉ cần 1330 °C để làm nóng chảy SiO2), những viên đá được tạo ra bởi sét đánh vào cát gọi là fulgurite (thường nó có dạng hình ống do tia sét di chuyển thẳng vào lòng đất).

Sét lan truyền là một trong những nguyên nhân gây quá tải điện áp được biết đến nhiều nhất. Một lưu ý quan trọng là tia sét không cần phải đánh trực tiếp lên đường dây nguồn mới gây hư hỏng, một tia sét đánh cách xa vài trăm mét cũng có thể gây xung cảm ứng lan truyền lớn và có khả năng phá hủy, thậm chí ảnh hưởng đến đường cáp ngầm. Do đó thiết bị chống sét lan truyền cũng không kém phần quan trọng so với chống sét trực tiếp. 

vì sao phải dùng thiết bị chống set lan truyền

Các thiết bị trong chống sét lan truyền

Các thiết bị trong chống sét lan truyền được thiết kế nhằm hạn chế sự quá tải đột ngột phát sinh từ khí quyền và truyền dòng điện (dạng sóng) xuống mặt đất. Chúng có nhiệm vụ bảo vệ các thiết bị điện, điện tử, server, đường dây mạng, đường dây thoại,… Những thiết bị của hệ thống chống sét lan truyền bao gồm:

  • Thiết bị cắt lọc sét 1 pha hoặc 3 pha, thiết bị chống sét lan truyền đường tín hiệu. Tất cả các thiết bị này đều thực hiện chung nhiệm vụ là cắt lọc sét, không để cho tia sét lan truyền năng lượng đến máy móc, thiết bị điện.
  • Cáp thoát sét có nhiệm vụ dẫn sét từ thiết bị cắt lọc xuống hệ thống tiếp địa.
  • Hệ thống tiếp địa có nhiệm vụ truyền dẫn và tán năng nguồn năng lượng điện xuống lòng đất.
  • Thiết bị đếm sét có nhiệm vụ thống kê số lần sét đánh xuống hệ thống.Các yếu tố cần biết khi chọn thiết bị chống sét lan truyền

các thiết bị trong chống sét lan truyền

Dưới đây là một số yếu tố cần thiết khi chọn thiết bị chống sét lan truyền

Điện áp cho qua 

Điện áp cho qua là điện áp lớn nhất tại điểm kết nối thiết bị chống sét khi hiện tượng quá áp xảy ra do sét đánh (căn cứ IEC 62305). Tiêu chuẩn xác định điện áp cho qua dựa trên kết hợp kiểm tra thiết bị chống sét với dạng sóng tiêu chuẩn 6kV 13/50µs và 3kA 8/0µs.

Cường độ dòng sét 

Cường độ dòng sét là đo lường thiết bị chống sét lan truyền có khả năng chịu xung sét đến đâu. Ví dụ với dòng sét lớn nhất xảy ra dạng sóng:

  • Cat A đường nguồn thiết bị 200A 0,5µs/100kHz
  • Cat B đường nguồn nhánh 3KA 8/20µs
  • Cat C đường nguồn tổng 20KA 8/20µs
  • Cat C – khả năng cao đường điện cao thế 70KA 8/20µs

Các thông số cần biết với thiết bị lọc sét 1 pha và 3 pha

  • Điện áp hoạt động Uc
  • Điện áp định mức Un
  • Thời gian kích dẫn tA đo lường bằng ns
  • Bộ lọc sét sử dụng công nghệ gì?

Cách chọn thiết bị chống sét lan truyền phù hợp

Cách chọn thiết bị chống sét lan truyền như thế nào cho hợp lý là điều mà khách hàng quan tâm khi lắp đặt. Có rất nhiều điều cần lưu ý khi chọn thiết bị chống sét, gồm các điều sau:

Theo đặc điểm hệ thống điện hệ thống điện 

Cách chọn thiết bị chống sét lan truyền phù hợp hệ thống điện để mang lại hiệu quả bảo vệ cao nhất. Đặc điểm hệ thống điện cần chú ý như sau:

  • Số dây, số pha cần bảo vệ phù hợp.
  • Xác định loại mạng điện sử dụng là TN, TT, hay IT,… 
  • Điện áp định mức của hệ thống
  • Xác định cường độ dòng điện lớn nhất theo tải tiêu thụ để chọn các cuộn lọc phối hợp, bộ cắt lọc sét thích hợp.
  • Xem xét khả năng quá áp tạm thời lớn nhất là bao nhiêu, tình trạng điện áp hệ thống có ổn định hay không? Rồi dựa vào đó mà chọn thiết bị chống sét lan truyền có khả chịu quá áp liên tục và chịu được hiện tượng quá áp tạm thời của hệ thống.Thương hiệu và xuất xứ sản phẩm 

Đây cũng là tiêu chí rất quan trọng, ở các nước phát triển với nền kinh tế, công nghệ  tiên tiến, quy trình sản xuất, kiểm định chặt chẽ thì sản phẩm có chất lượng, uy tín thường cao hơn. Schneider Electric mà một thương hiệu hàng đầu trong việc sản xuất các thiết bị điện. Bạn có thể xem xét và lựa chọn khi mua thiết bị chống sét lan truyền. 

Nhà cung cấp và tư vấn bảo hành dịch vụ 

Nhà cung cấp các sản phẩm thiết bị điện nói chung và chống sét lan truyền nói riêng cũng rất quan trọng. Với những nhà cung ứng chuyên nghiệp, hiểu biết sâu về lĩnh vực này sẽ giúp người tiêu dùng giảm thiểu tối đa các rủi ro. Hãy lựa chọn đơn vị cung cấp sản phẩm chính hãng, uy tín để đảm bảo thiết bị nhà bạn được bảo vệ tốt nhất có thể. Beeteco là đơn vị uy tín với chất lượng dịch vụ  tốt nhất sẽ đưa bạn những lời khuyên chính xác, phù hợp nhất.

Cách kiểm tra thiết bị chống sét lan truyền

Cách kiểm tra thiết bị chống sét lan truyền bao gồm các bước sau

Bước 1: Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật

  • Kiểm tra hồ sơ thiết kế và lắp đặt của hệ thống chống sét lan truyền công trình.
  • Tiến hành đánh giá khả năng và phạm vi bảo vệ của các thiết bị.
  • Nếu trước đó đã từng bảo trì, bảo dưỡng, kiểm tra thì cần xem qua kết quả để tham khảo thông tin.

Bước 2: Kiểm tra thực tế

  • Đây là bước vô cùng quan trọng, giúp người kiểm tra so sánh sự phù hợp giữa thực tế và hồ sơ lắp đặt hệ thống chống sét lan truyền công trình.

  • Các công việc chính bao gồm:
  • Kiểm tra hoạt động của các bộ phận trong hệ thống: kim thu sét, cọc nối đất, dây thoát sét, bộ đếm sét, thiết bị cắt lọc sét…
  • Kiểm tra khoảng cách an toàn trong đất của hệ thống
  • Đánh giá hiệu quả chống sét của hệ thống đối với các công trình liên quan

Bước 3: Đo điện trở chống sét

  • Đo điện trở chống sét bằng máy đo chuyên dụng, nhằm đảm bảo không tồn tại điện thế dư trên cực nối đất.
  • Lắp đặt máy đo theo hướng dẫn nhà sản xuất.
  • Giá trị trung bình của các kết quả đo tại các vị trí khác nhau là giá trị điện trở đất. Theo quy định, điện trở đất dưới 10 Ohm là đạt yêu cầu.

Bước 4: Đánh giá kết quả đo 

  • Nếu hệ thống chống sét lan truyền không đạt yêu cầu thì cần đề xuất các phương án khắc phục, sửa chữa, thay mới với đơn vị sử dụng.